Pomiar i ocena promieniowania elektromagnetycznego – przewodnik świadomego obywatela 2
Pomiar i ocena promieniowania elektromagnetycznego – przewodnik świadomego obywatela

Poniższy tekst został opublikowany oryginalnie w gazecie Aktywność Obywatelska nr 1(22)/2020 Instytutu Spraw Obywatelskich w Łodzi.

Przyjęta w 2019 r. tzw. megaustawa pozbawiła obywateli resztek wpływu na środowisko elektromagnetyczne. Kilka miesięcy później dopuszczalne limity promieniowania stacji bazowych 2/3/4/5G, sieci Wi-Fi, Wi-Gig, radarów i wielu innych urządzeń podniesiono 100-krotnie. Nowa „norma” sankcjonuje ekspozycję obywateli na promieniowanie miliony razy wyższą od biologicznie bezpiecznych limitów ustalonych przez Europejski Instytut Medycyny Środowiskowej EUROPAEM w raporcie z 2016 r.

Nie pozostawia to złudzeń, gdzie rządzący wespół z branżą telekomunikacyjną mają troskę o środowisko i zdrowie Polaków – cytując klasyka – "dokładnie tam". Jasnym jest, że ani rząd, ani operatorzy czy producenci sprzętu o nasze zdrowie nie zadbają. Musimy zrobić to sami. Jeśli tak, to warto promieniowanie elektromagnetyczne nauczyć się samodzielnie mierzyć i oceniać. Temu służy ten przewodnik.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze miernika?

Zakres częstotliwości

Zakres częstotliwości miernika powinien wynosić co najmniej 700 MHz – 6 GHz. Obejmie wtedy większość powszechnych technologii: 2/3/4 i 5G[1], Wi-Fi, radary i część pasm DVB-T[2]. Przy zakresie 150 MHz - 8 GHz obejmiemy całe DVB-T, DAB+[3] oraz nowe pasma Wi-Fi6e (6-7 GHz).

Zakres wartości mierzonych

Wymagana czułość i zakres miernika wynikają wprost z wartości limitów biologicznych. Obrazuje je tabela poniżej.

Limity biologiczne promieniowania elektromagnetycznego [4] 

Limity biologiczne promieniowania elektromagnetycznego - interpretacja pomiarów

Nasz miernik winien mieć czułość 1 µW/m² (0,02 V/m) lub mniej, a górny zakres co najmniej do 2000 µW/m² (0.9 V/m), lepiej do 0,1 W/ m² (6 V/m). Jeśli komuś przychodzi do głowy mierzyć do 10 W/m² (60 V/m) to potrzebuje drugiego miernika. Urządzeń, które są czułe na poziomie 1 µW/m², zarazem mierzą do 10 W/m², są przenośne i przystępne cenowo, po prostu nie ma.

Identyfikacja sygnałów – analiza audio

W mierniku szerokopasmowym „na raz” mierzone jest promieniowanie od źródeł o różnych częstotliwościach. Nie wiemy niestety ani ile, ani jakie źródła składają się na odczytany wynik. Czy to stacja bazowa, czy może router Wi-Fi sąsiada? Funkcja analizy audio pozwala usłyszeć sygnały, które mierzymy. Mają one charakterystyczne, łatwo rozpoznawalne dźwięki, przez co szybko orientujemy się z jakim źródłami mamy do czynienia i które z nich są dominujące.

Reakcja na krótkie impulsy

Obecnie technologie bezprzewodowe wykorzystują zaawansowaną modulację cyfrową - sygnał to serie ostrych impulsów o krótkim czasie trwania. Jeśli miernik jest zbyt wolny i nie nadąża z rejestracją tak krótkich impulsów, pominie je i zaniży wynik pomiaru - szczególnie sygnałów Wi-Fi czy 4/5G. W skrajnych przypadkach (np. radaru) pokaże zero, pomimo bardzo silnego krótkiego impulsu co kilkanaście sekund. Należy zwrócić uwagę na to, jak długo musi trwać impuls, by miernik go prawidłowo rejestrował - czas ten nie powinien przekraczać 5 µs, im mniej tym lepiej.

Funkcja Peak-Hold (Max Hold)

W pomiarach biologicznych mierzymy maksymalną wartość szczytową. Dla krótkich impulsów uchwycenie tej wartości wzrokiem i poprawny odczyt stają sią niemożliwe. Aby zarejestrować tę wartość, lepsze mierniki wyposaża się w funkcję Peak-Hold (nazywaną też Max Hold). Zapamiętuje ona na wyświetlaczu maksymalną wartość szczytową zarejestrowaną od początku pomiaru. Dla dokładnych pomiarów i analizy ta funkcja jest nieodzowna.

Pomiar wartości szczytowej i średniej

Niektóre mierniki umożliwiają pomiar zarówno wartości szczytowej (Peak), jak i średniej (Avg/RMS). Ta funkcja jest cenna, jako że stosunek wartości szczytowej do średniej - PAPR [5] daje pojęcie o impulsowym charakterze sygnału. Im PAPR jest większy, tym większe efekty biologiczne. Przykładowo, analogowe sygnały nadajników radiowych FM mają niski PAPR – stąd są dużo mniej groźne od sygnałów 4/5G, Wi-Fi czy radaru (bardzo wysoki PAPR).

Mierniki Safe and Sound Pro II oraz Acoustimeter AM-11 spełniają powyższe wymagania

Mierniki-Acoustimeter-AM-11-i-Safe-and-Sound-Pro-II-do-pomiarow-w-zakresie-limitow-biologicznych-promieniowania-elektromagnetycznego

No to mierzymy!

Udało nam się wybrać dobry miernik, możemy wiec zacząć pomiary.

Rekonesans – identyfikacja sygnałów

Zanim zaczniemy właściwy pomiar, zorientujmy się z jakimi sygnałami mamy do czynienia. Włączamy miernik i funkcję analizy audio, tak by wyraźnie słyszeć sygnały. Przemieszczając się z miernikiem identyfikujemy po dźwięku sygnały, określamy ich źródła oraz kierunki z jakich dochodzą - zbliżając się do źródła, głośność jego dźwięku będzie narastać. W pomieszczeniach, identyfikujemy najpierw źródła wewnętrzne – na te zwykle mamy wpływ i możemy je wyłączyć. Dobrze jest to zrobić teraz, tak by dalej mierzyć tylko źródła zewnętrzne – te, które są poza pomieszczeniem i których wyłączyć nie możemy. To one będą kluczowe dla naszej ciągłej ekspozycji.

Pomiary

Włączamy miernik, zerujemy zapis Peak-Hold, włączamy analizę audio. Chodzimy wolno po pomieszczeniu trzymając miernik przed sobą. Staramy się namierzyć najsilniejszy sygnał obracając się powoli z miernikiem oraz pochylając go w różnych kierunkach. Unikamy przy tym zbliżania się do dużych metalowych (przewodzących) przedmiotów na mniej niż 0,5 m. Wynik pomiaru w mniejszej odległości jest błędny i należy go odrzucić. Maksymalną wartość szczytową jaką zarejestrowaliśmy (odczyt z funkcji Peak-Hold) odnosimy do limitów biologicznych z tabeli powyżej.

Interpretacja wyników zależnie od charakteru sygnału

Efekty biologiczne promieniowania elektromagnetycznego nie zależą wyłącznie od zmierzonej wartości natężenia pola czy gęstości mocy. Istotnym jest również charakter/typ sygnału. Dlatego limity EUROPAEM 2016 ustalono dla poszczególnych typów sygnałów. Sygnały Wi-Fi, 5G i radarów ocenia się co najmniej 10-krotnie ostrzej (silnie impulsowy charakter). Przykładowo, limit biologiczny ekspozycji nocnej od stacji 2/3/4G wynosi 10 µW/m², ale dla routera Wi-Fi jest on 10-krotnie ostrzejszy i wynosi 1 µW/m². Jak to uwzględnić w pomiarach? Używamy analizy audio - słysząc sygnały, identyfikujemy ten dominujący i przyjmujemy odpowiedni dla niego limit.

Co robić, jeśli pomiary w naszych domach czy mieszkaniach wykażą wartości znaczne powyżej limitów biologicznych? Niezwłocznie należy te miejsca ekranować – izolować od promieniowania elektromagnetycznego. Dostępne na rynku technologie i materiały pozwalają zredukować promieniowanie nawet 1000 razy [6].

 

[1] 5G FR1 w EU pasma 700 MHz oraz 3,4-3,8 GHz

[2] Telewizja cyfrowa – w kraju częstotliwości 184-227 MHz oraz 474-786 MHz.

[3] Radio cyfrowe – w kraju częstotliwości 174-230 MHz

[4] W uproszczeniu, na podstawie opracowania Europejskiego Instytutu Medycyny Środowiskowej EUROPAEM 2016 oraz wytycznych SBM-2015 Instytutu Biologii Budowlanej IBN

[5] Peak to Average Power Ratio

[6] dla gęstości mocy w µW/m², ponad 30 razy dla natężenia pola w V/m

Komentarze do wpisu (2)

25 marca 2021

Dzień dobry , w ramach programu "Pytanie do Eksperta" dla członków OSPSBiHP , w którym jednym z ekspertów był Pan Paweł Wypychowski, Pan przekazał uczestnikom niezwykle interesującą prezentację. Czy jest możliwość jej przesłania na mój adres E-mailowy. Dziękuję i serdecznie pozdrawiam . Z poważaniem M.Dąbrowski( mój adres maciek551@o2.pl

20 lipca 2021

Panie Maćku, prezentacja jest już od dłuższego czasu dostępna dla wszystkichw sekcji Wiedza https://emfbusters.pl/optymalizacja-srodowiska-elektromagnetycznego-bio-komaptybilnosc-elektromagnetyczna

Zaloguj się
Nie pamiętasz hasła? Zarejestruj się
Producenci

Infolinia Pn-Pt 10:00-16:00

+48 511 619 524

info@emfbusters.pl

więcej więcej
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl